Qərbi Azərbaycan İcmasında indiki Ermənistan ərazisində yerləşən alban xristian irsinin araşdırılması üzrə İşçi Qrup yaradılıb.
Elpress.az xəbər verir ki, bu barədə Qərbi Azərbaycan İcmasından məlumat verilib.
Yeni yaradılan qrupun əsas fəaliyyət istiqaməti tarixi Zəngəzur, Dərələyəz və Göyçə gölü hövzəsindəki kilsə, monastır, sövmə və xaçdaşların tarixinin, memarlıq xüsusiyyətlərinin və epiqrafik materiallarının araşdırılması olacaq.
İcmanın məlumatına görə, tədqiqatlar arxiv sənədləri və digər ilkin mənbələr əsasında aparılacaq. Məqsəd müxtəlif ölkələrin arxiv və əlyazma fondlarında saxlanılan materialların üzə çıxarılması, sistemləşdirilməsi və vahid elmi bazada toplanmasıdır.
İcma bildirir ki, XVI–XIX əsrlərdə Alban katolikosluğu ilə bağlı sənədlərin tamamilə məhv edildiyi barədə yanaşmalar mövcuddur. Bununla yanaşı, müxtəlif ölkələrin arxivlərində həmin dövrün dini və ictimai tarixinə, eləcə də Alban katolikoslarına dair sənədlərin qorunduğu qeyd olunur.
Məlumata əsasən, Qərbi Azərbaycan İcmasında artıq bu istiqamətdə yüzlərlə sənəd toplanıb. İşçi Qrupunun fəaliyyətinin əsas hədəflərindən biri həmin materialların sistemli şəkildə araşdırılması və elmi dövriyyəyə daxil edilməsidir.
İcma həmçinin 2026-cı ilin sentyabrında xarici diplomatların Gəncəsər monastır kompleksinə səfərinə diqqət çəkərək, mədəni irs məsələsinin diplomatik müzakirələrdə də yer aldığını bildirib.
Qərbi Azərbaycan İcmasının mövqeyinə görə, indiki Ermənistan ərazisindəki çoxqatlı dini-mədəni irs, o cümlədən Qafqaz Albaniyasının orta əsr abidələri deportasiya olunmuş azərbaycanlıların irsi ilə bağlı araşdırmaların tərkibində öyrənilməlidir. İcma hesab edir ki, bu mövzuda beynəlxalq elmi mühitə təqdim ediləcək materiallar ilkin mənbələrə və yoxlanıla bilən tədqiqatlara əsaslanmalıdır.
Bildirilib ki, aparılacaq araşdırmaların istiqamətlərindən biri də deportasiya olunmuş əhalinin qayıdışı ilə bağlı tarixi-mədəni əsasların sənədləşdirilməsi olacaq.
