Azərbaycan 2026–2030-cu illər üçün kənd təsərrüfatının inkişafına dair yeni Dövlət Proqramı ilə aqrar sektorda növbəti inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur.
Bu dəfə hədəf yalnız istehsal həcmini artırmaq deyil — yüksək məhsuldarlıq, texnoloji idarəetmə, emal zəncirinin dərinləşməsi, ixracın şaxələnməsi və kənd yerlərində sosial rifahın yüksəldilməsinə söykənən rəqabətqabiliyyətli aqrar iqtisadiyyat qurmaqdan ibarətdir.İnfrastruktur bazası: 20 illik hazırlıqYeni proqram boş yerdə qurulmur. 2004-cü ildən etibarən ardıcıl həyata keçirilən regional inkişaf proqramları bu gün aqrar yüksəlişin əsas dayağına çevrilib. O dövrdə bölgələrdə qazlaşdırma aşağı idi, yollar yararsız vəziyyətdə idi, su və elektrik təminatında ciddi problemlər mövcud idi. Bu maneələrin aradan qaldırılması sayəsində bu gün minlərlə kilometr yol, tam elektrik və qaz şəbəkəsi, yeni su anbarları yaradılıb. Məhz bu möhkəm təməl üzərində yeni inkişaf mərhələsi başlayır.Ərzaq təhlükəsizliyi — milli prioritetMüasir geosiyasi mühitdə ərzaq təhlükəsizliyi artıq iqtisadi məsələdən çox milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrilib. Azərbaycan hazırda ərzaqlıq buğda üzrə özünü yalnız 55 faiz təmin edə bilir — daxili istehsal 1 milyon 573 min ton, idxal isə 1 milyon 267 min ton təşkil edir. Prezident İlham Əliyev bu göstəricini qəbuledilməz adlandıraraq onun mütləq artırılması zərurətini vurğulayıb. Yeni proqramda buğda, ət, süd, quşçuluq və balıqçılıq sahələrinin inkişafı məhz bu hədəfə xidmət edir.Məhsuldarlıq — torpaq deyil, texnologiyaYeni mərhələdə diqqət əkin sahələrinin genişləndirilməsindən məhsuldarlığın artırılmasına yönəlir. Müasir suvarma sistemlərinin tətbiqi, torpaq analizləri və aqrokimyəvi xəritələşdirmə, yüksək məhsuldar toxum və tinglərin istifadəsi, rəqəmsal texnologiyaların aqrar sektora inteqrasiyası — bunlar gələcək inkişafın əsas alətləridir. Hər regionun torpaq və iqlim xüsusiyyətlərinə uyğun ixtisaslaşma strategiyası da məhsuldarlığın yüksəldilməsinin vacib şərti hesab olunur.Dövlət dəstəyi və özəl sektorSubsidiyalar, güzəştli gübrə, texnika lizinqi, aqroparklar, güzəştli kreditlər və aqrar sığorta — bütün bu mexanizmlər kənd təsərrüfatını riskli sahədən cəlbedici investisiya sektoruna çevirib. Yeni proqram dövlət-özəl sektor tərəfdaşlığını əsas prioritet kimi müəyyən edir. İstixana kompleksləri, emal müəssisələri, soyuducu anbarlar və aqroparklar sahəsində xarici investorlar üçün geniş imkanlar açılıb.Su — aqrar inkişafın açarıAzərbaycanın iqlim xüsusiyyətləri nəzərə alındıqda su təminatı həlledici amildir. Taxtakörpü, Şəmkirçay və digər iri layihələr su təminatını gücləndirib. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgəsi isə bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır — Xaçınçay, Sərsəng, Həkəri kimi su ehtiyatları regionun aqrar potensialının açarı olacaq. Damcı və yağışvarı suvarma sistemlərinin geniş tətbiqi həm su itkilərini azaldacaq, həm də məhsuldarlığı yüksəldəcək.Soyuducu anbarlar və emal sənayesiMəhsulu istehsal etmək qədər onu saxlamaq və emal etmək də vacibdir. Son illərdə yüz minlərlə ton tutumlu soyuducu anbarlar yaradılıb. Yeni proqramda bu potensialın daha da artırılması, meyvə-tərəvəz emalı, süd və ət məhsulları istehsalı, konserv sənayesinin inkişafı nəzərdə tutulur. Bu yanaşma əlavə dəyəri ölkə daxilində saxlayır, fermer gəlirlərini artırır və yeni iş yerləri açır.”Made in Azerbaijan” — dünya bazarlarına yolYeni proqramın strateji hədəflərindən biri xammal deyil, emal olunmuş və yüksək əlavə dəyərli məhsulların ixracını artırmaqdır. Meyvə-tərəvəz, fındıq, pambıq, şərab artıq xarici bazarlarda tanınır. Beynəlxalq sertifikatlaşdırma, müasir qablaşdırma, marketinq və logistikanın inkişafı “Made in Azerbaijan” brendinin dünya miqyasında nüfuzunu gücləndirəcək.Nəticə2026–2030-cu illər üçün nəzərdə tutulan yeni Dövlət Proqramı Azərbaycan aqrar sektorunu keyfiyyətcə yeni səviyyəyə daşıyır. Məqsəd sadəcə daha çox məhsul yetişdirmək deyil — innovasiyaya, ixrac yönümlülüyə və dayanıqlı inkişafa əsaslanan müasir kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatı qurmaqdan ibarətdir. Bu strategiya həm ərzaq təhlükəsizliyini möhkəmləndirəcək, həm regionların balanslı inkişafına töhfə verəcək, həm də Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi mövqelərini daha da gücləndirəcək.
